Het samenbrengen van organisaties in bijvoorbeeld een Centrum voor Jeugd en Gezin, veiligheidshuis of brede school biedt geen garantie dat de organisaties daadwerkelijk gaan samenwerken.

Dat blijkt uit onderzoek van Pieterjan van Delden, die op 10 september promoveerde aan de Universiteit van Tilburg. Van Delden onderzocht samenwerkingsverbanden van politie, justitie, gemeente, jeugdzorg, verenigingen en scholen.

Er is er wel veel overleg in samenwerkingsverbanden maar de organisaties werken vaak toch langs elkaar heen. Organisaties doen dan alleen oppervlakkig hun best om samen te werken. Van Delden heeft het daarom over 'schijnsamenwerking'.

Volgens hem is er te weinig aandacht voor de voorwaarden voor een succesvolle samenwerking. Beroepskrachten moeten bijvoorbeeld het eigenbelang van hun organisatie loslaten.

Daarnaast moet degene die de regie heeft over het samenwerkingsverband iemand zijn die kan doorpakken, maar ook iedereen te vriend kan houden.

De conclusie is dat het resultaat van samenwerking vooral afhankelijk is van de inzet en energie van professionals op de werkvloer. Tenminste als ze durven te pionieren. Gezamenlijke uitvoering en groepsbinding zijn ten lange leste meer bepalend voor het resultaat dan politieke processen.

Beleid, subsidie en sturing van bestuurders zijn noodzakelijke voorwaarden, maar werken averechts als ze de praktische samenwerking gaan domineren. De uitdaging bij het ontwikkeling van ketensamenwerking is juist het opzoeken en organiseren van sociale energie.

Bron: De Volkskrant, 10 september 2009; Universiteit van Tilburg